Podstawowy rachunek płatniczy to rachunek w złotych przeznaczony dla konsumenta, który nie ma innego rachunku płatniczego w polskiej walucie umożliwiającego wykonywanie podstawowych transakcji. Zapewnia dostęp do najważniejszych usług płatniczych, a jego prowadzenie w zakresie krajowych transakcji jest co do zasady bezpłatne na warunkach określonych w ustawie o usługach płatniczych.
Kto może otworzyć podstawowy rachunek płatniczy?
Z rozwiązania może skorzystać konsument, dla którego bank, SKOK lub inny wskazany w ustawie dostawca działający w Polsce nie prowadzi już rachunku płatniczego w złotych umożliwiającego wykonywanie podstawowych transakcji. Nie jest to więc dodatkowe darmowe konto przeznaczone dla osoby, która posiada już zwykły rachunek spełniający te warunki.
Podstawowy rachunek płatniczy można otworzyć po zamknięciu dotychczasowego rachunku w polskiej walucie, jeżeli konsument spełnia warunki ustawowe. Dla porównania, standardowe konta osobiste mogą być dostępne niezależnie od liczby innych posiadanych rachunków, zgodnie z warunkami konkretnego banku.
Jakie operacje umożliwia rachunek podstawowy?
Rachunek pozwala m.in. wpłacać i wypłacać gotówkę, wykonywać przelewy, polecenia zapłaty i zlecenia stałe oraz realizować płatności kartą. Może więc służyć do otrzymywania wynagrodzenia lub świadczeń, opłacania rachunków i codziennych zakupów.
Zakres tych funkcji przypomina podstawowe możliwości konta osobistego, ale rachunek podstawowy ma szczególny status wynikający z przepisów i jest przeznaczony dla określonej grupy konsumentów.
Czy podstawowy rachunek płatniczy jest całkowicie darmowy?
Prowadzenie podstawowego rachunku płatniczego w zakresie krajowych transakcji jest bezpłatne, jednak nie każda liczba i każdy rodzaj operacji musi być wykonywany bez opłat. Przepisy przewidują między innymi co najmniej 5 bezpłatnych krajowych transakcji płatniczych zlecanych przez konsumenta w miesiącu.
Ustawowe zasady obejmują także limit bezpłatnych operacji gotówkowych w bankomatach lub wpłatomatach nienależących do danego dostawcy. Po przekroczeniu właściwego limitu dostawca może naliczyć opłatę w granicach określonych przez przepisy. Więcej praktycznych informacji o kosztach rachunków zawiera poradnik jak uniknąć opłat za konto bankowe.
Czy bank może wymagać wpływu wynagrodzenia lub dodatkowego produktu?
Nie. Dostawca nie może uzależnić otwarcia podstawowego rachunku płatniczego od zadeklarowania określonej kwoty regularnych wpływów ani od zawarcia dodatkowej umowy, np. dotyczącej kredytu, ubezpieczenia czy innego produktu finansowego.
W przypadku SKOK odrębne znaczenie mają obowiązki wynikające z członkostwa w danej kasie. Poza wyjątkami przewidzianymi prawem rachunek podstawowy ma zapewniać dostęp do usług płatniczych bez konieczności kupowania dodatkowych produktów.
Podstawowy rachunek płatniczy a zwykłe konto osobiste
Podstawowy rachunek płatniczy wynika z ustawowego prawa konsumenta spełniającego określone warunki. Jego zakres i zasady pobierania opłat są częściowo określone prawem. Zwykłe konto osobiste jest natomiast produktem komercyjnym, którego funkcje, opłaty, zwolnienia z opłat i usługi dodatkowe określa przede wszystkim oferta banku.
Standardowy ROR może oferować szerszy pakiet funkcji, promocje lub dodatkowe usługi. Rachunek podstawowy służy przede wszystkim zapewnieniu dostępu do najważniejszych operacji płatniczych osobie, która nie posiada innego odpowiedniego rachunku w złotych.
Co warto sprawdzić przed otwarciem rachunku?
Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić aktualny zakres usług, zasady korzystania z bankomatów, liczbę operacji objętych ustawową bezpłatnością oraz opłaty, które mogą pojawić się po przekroczeniu limitów. Znaczenie ma również sposób korzystania z bankowości internetowej, karty i obsługi w placówce.
Podstawowy rachunek płatniczy jest produktem regulowanym prawnie, dlatego przed publikacją lub podjęciem decyzji należy zweryfikować aktualne brzmienie ustawy o usługach płatniczych oraz dokumenty konkretnego dostawcy.
Źródła
- Elektroniczny Dziennik Ustaw – ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, rozdział „Dostęp do podstawowego rachunku płatniczego”
- Ministerstwo Finansów – Dostęp konsumentów do bezpłatnego rachunku podstawowego
- Rzecznik Finansowy – Rachunek darmowy jako moje prawo
- Komisja Nadzoru Finansowego – Zasady dostępu do podstawowego rachunku płatniczego
Sprawdź pozostałe pojęcia finansowe
Poznaj pojęcia związane z bankowością, kredytami, kontami, oszczędzaniem, płatnościami i finansami osobistymi.
Przejdź do słownika →